8. GELENEKSEL BURSALI ŞÜCÂ ORMAN PARKURU YARIŞMASI

Tirendâz ile ilk kez 2013’de tanışan Uygar Yazanoğlu, “okçuluk sabır işi” denildiği için daha başlamadan yeteneğini göstermek istedi ve 11 yıl sabırla bekledikten sonra 2024’te hedefi bularak Tirendâz üyesi oldu. 1991 doğumlu, Bahçeşehir Üniversitesi Reklamcılık Lisans ve Sinema yan dal mezunudur. Reklam ajansı işletmektedir. Müzisyendir, savunma sporlarının yanı sıra yamaç paraşütü, trekking, snowboard ve tüplü dalış gibi doğa sporlarıyla uğraşmaktadır.

Uygar Yazanoğlu

4-5-6 Eylül 2026 tarihlerinde Bursa’nın Harmancık ilçesinde düzenlenen 8. Geleneksel Bursalı Şücâ Orman Parkuru Yarışması için Tirendâz olarak yine yollardaydık.

Bu kez ekibimiz; Abdülaziz Kutay, Cansu Önder, Gökçe Kızıltaş, Gürkan Karahan, Hakan Kasapoğlu, Hilâl Can, Kerem Ağacıkoğlu, Tuğrul Tahsin Coşkun, Uygar Yazanoğlu ve Yuşa Yenice’den oluşuyordu.

Yarışmanın ismini aldığı Bursalı Şücâ, II. Bayezid Dönemi’nde yaşamış, Osmanlı okçuluk tarihinin önemli kemankeşlerinden biri. Harmancık Okçular Köyü’nden olan Şücâ’nın İstanbul ok meydanındaki Lodos Menzilinde 1271,5 gez, yani yaklaşık 839 metreye ulaşan atışı kaynaklarda onun en önemli menzil atışlarından biri olarak geçiyor. Yarışmanın bugün hâlâ onun memleketinde düzenleniyor olması da etkinliğe yalnızca sportif değil, tarihî bir anlam katıyor.

İstanbul’dan Harmancık’a

Cuma akşamı üç araba İstanbul’dan yola çıktık. Eskihisar-Topçular feribotuyla karşıya geçip Bursa üzerinden Harmancık’a doğru devam ettik. Arabada Kerem hocanın çalma listesi ile yaydan çıkan ok misali osilasyonlu bir şekilde virajları aldık.

Yarışma alanına erken ulaşan ekiplerden biriydik. Bu da çadırlarımızı birbirine yakın kurabilmemizi sağladı. Çadır kurma stratejimizde horlama potansiyeli yüksek Tirendâzlarımızın lokasyonu hepimizi düşündürdü. Çok geçmeden çadırların ortasında bir masa kuruldu, sandalyeler açıldı, yiyecekler ortaya çıktı ve yolculuğun geri kalan yorgunluğu sohbet arasında kaybolup gitti. Yorgunluğu atlattıktan sonra yanımda getirdiğim sapanla Cansu ve Tuğrul’u kapışmaya davet ettim, sapan lastiğini bile kulağa kadar çekerek sapankeşliklerini ve nişancılıklarını ispat ettiler.

Bal Porsuğu’nun MarshmallOK’ları

Kamp ateşi yakma ateşiyle yanan Tuğrul, portatif bir ateş çukuru getirdi. Birlikte çalı çırpı topladıktan sonra hepimizi ısıtmasa da moralimizi ısıtan bir ateşe kavuştuk. Bunu gören Bal Porsuğu (nam-ı diğer Cansu Önder) Harmancık marketlerinde Marshmallow aramaya başladı. Nihayet buldu ama ateşte nasıl ısıtacaktı? Tıp fakültesi kazanmış bir öğrenci olarak tabii ki buna da Tirendâz usulü bir çare buldu ve marsmallow’ları mecrâ oklarına takarak ateşin üstünde çevirdi.

Marshmallow’lar yumuşadıkça stresimiz de yumuşadı ve Geleneksel Türk Okçuluğunu Amerikan kamp kültürüyle tanıştırarak yemek kitaplarına bağlı kalmadan özgün bir lezzet sunduk. Afiyetle yedikten sonra temrenin ateşte ısıtılarak gıdaya bulaştırılmasının sağlıksız olduğunu öğrendik ancak Bal Porsuğu hanımın kan değerlerinde demir düşük olduğu için bunu çok problem etmedi.

Ata sporumuzu tatlıya bağlarken okçulukta gastronomi dönemine de yeni bir ışık tutmuş olduk. Bu anıyı yazarken naçizane MarshmallOK terimini de literatüre sokma şerefine ulaştım, isim hakkı bu yazının yazarı Uygar Yazanoğlu’na aittir, izinsiz kullanılabilir.

Konaklama Tercihleri

Kamp alanında çadır dışında karavan ve bungalov imkânı da vardı ama bizim ekip bu kez topluca çadırda kalmayı tercih etti.

Bir kişi hariç.

Tuğrul, geceyi arabasında geçirmeye karar verdi. Bunun konfor tercihi mi, kampçılığa yeni bir yaklaşım mı, yoksa Harmancık gecelerinde yıldızları otomobil camından seyretme arzusu mu olduğunu kendisine sormadık. Bazı meselelerin gizemini koruması daha iyi oluyor.

Akşam biraz sohbet, biraz ertesi günün parkuru üzerine tahminlerle geçti. Sabah saat 07.00 sularında kalktık, Tirendâz tişörtlerimizi giydik ve yarışma için hazırlanmaya başladık. Bazı geleneksel okçuluk yarışmalarında geleneksel kostüm giyilir ancak bu yarışmada kulüplerin kendi formalarıyla yarışması uygun görüldü.
Yarışmaya 32 kulüp katılmıştı ve parkur için toplam 20 gruba ayrılmıştık. Her grubun bir grup lideri vardı; liderler grubu istasyonlar arasında götürüyor, hedefin nasıl vurulacağını ve kurallarını anlatıyor, atışlar tamamlandıktan sonra da puanları kaydediyordu. Saat ilerledikçe gruplar ormanın içine dağıldı ve günün asıl mesaisi başladı.

Yirmi Hedeflik Bir Orman Parkuru

Bursalı Şücâ Yarışması’nın güzel taraflarından biri, klasik bir hedef yarışmasına hiç benzememesi. Geleneksel yay ve başparmak çekişinin var olma nedeni olan av ve savaş şartlarını, gerek doğal ortam gerekse hedef ve atış koşulları bakımından simüle eden bir parkur oluşturulması yarışmayı Türk geleneksel okçuluğunun ruhuna da uygun hale getiriyordu. Tirendâz’ın yurt dışı yarışmalarında deneyimlediği ve kendi yarışmalarında kullandığı bu format zamanla ülkenin çeşitli yerlerinde de kullanılageldi. Karşınıza sürekli aynı mesafede duran bir puta hedefi çıkmıyor. Bir istasyonda hareket eden bir hayvana, diğerinde dönen bir hedefe atıyorsunuz. Biraz sonra kendinizi hareket eden bir platformun üzerinde buluyor, ardından yere oturarak ya da sınırlı sürede olabildiğince hızlı ok atmaya çalışıyorsunuz.

Üstelik parkurun orman içerisinde olması dekoratif bir tercih değildi. Hedefin önünde bir dal varsa dal orada kalıyor, yanıbaşınızda bir çalı varsa çalıyla beraber atıyorsunuz. Organizasyon özellikle doğal ortamın değiştirilmemesini istemişti. Dolayısıyla her hedefte yalnızca mesafeyi değil, önünüzdeki araziyi de okumak gerekiyordu.

Organizasyonun bilgilendirmesine göre parkurun yaklaşık yüzde 70’i hareketli hedeflerden oluşuyordu. Hızlı Gezleme istasyonu dışında parkur boyunca toplam 73 ok atılması planlanmıştı.

Denge Tahtası: Yarışmanın en farklı istasyonlarından biriydi. Okçu köşelerinden zincirlerle asılmış, üzerine çıkıldığında hareket eden bir platformda duruyor ve atışlarını buradan yapıyordu. Hedef üzerinde farklı puan değerlerine sahip üç bölge bulunuyor ve toplam üç ok atılıyordu. Okçulukta yıllarca sağlam duruş çalışıyorsunuz. Sonra birileri sizi sallanan tahtanın üzerine çıkarıp “Hadi, şimdi at!” diyor. İşin eğlenceli kısmı biraz da buydu.

Melikler Oturuşu: Tirendâz müfredâtında da öğrendiğimiz bu pozisyonda, okçu bağdaş kurarak oturuyor ve atışlarını bu pozisyonda gerçekleştiriyordu. Ayakta yüzlerce kez tekrar ettiğiniz çekiş düzeni oturduğunuz anda değişiyor. Omuzların açısı, beden dengesi ve yayı taşıma şekli yeniden ayarlanmak zorunda kalıyor.

Hacı Yatmaz: Adından da tahmin edilebileceği gibi insan silüeti şeklinde öne devrilip arkaya yaslanan ve bu salınımı devam ettiren bir hedef. Burada yalnızca nişan almak değil, hedefin hareketini takip etmek ve sonraki oku ona göre hazırlamak gerekiyordu.

3D Hayvan Hedefleri: Geyik, kunduz, kapibara, yeşil başlı gövel ördek, rakun, tilki, ve uçan ördek hedefleri derken yarışmada attığım oktan çok öğrendiğim hayvan oldu. Bir ara puan kâğıdı yerine hayvan ansiklopedisi istedim.

3D hedeflerde en küçük halka 10 puan, onun dışındaki alan 8 puan, gövdeye gelen ok ise 5 puan değerindeydi. Her hedefe toplam üç ok atılıyordu. 3D hedeflerde kâğıt hedeflerden farklı olarak ok osilasyonuna bağlı olarak kenarlara gelen oklar dışbükey yüzeyden sekerek saplanmadan kaçabiliyor.

Türküdeki “Yeşil başlı gövel ördek” bir gün Harmancık ormanında hedef olacağını herhâlde pek hesap edememişti, ama oldu. Ayrıca, Harmancık ormanında geleneksel yayla kapibara avlayacağımızı kimse tahmin etmiyordu ama parkur bizi buraya da getirdi.

Şahsen kapibarayı vuramadım, zaten hayvanın tipi “Boş ver kardeşim, gel oturalım çay içelim!” diyordu. Üstelik, Bursalı Şücâ’nın da menzil rekorunu kırarken bir gün kendi adına düzenlenen yarışmada kapibara hedefi kullanılacağını düşündüğünü sanmıyorum.

Özetle, hayvan hedeflerinde umduğumu vuramadıktan sonra Bursa’daki doğal yaşamı koruma çalışmalarım Sayın Murat Özveri’nin büyük takdirini topladı.

Tibet: Tibet hedefi üç farklı puan bölgesinden oluşuyordu. En üstteki kırmızı bölüm 10, ortadaki beyaz bölüm 8, alttaki siyah bölüm ise 5 puandı. Toplam üç ok atılıyordu. Hedefi gördüğünüz anda küçük ve yüksek puanlı bölgeyi mi zorlayacağınız yoksa daha geniş alandan garanti puan mı almaya çalışacağınız tamamen size kalıyor. Özetle, risk budur.

Gezgin Karol: Polonyalı dostumuz Karol Pisarkiewicz’in 2010’lu yıllarda Polonya’da düzenlediği bir yarışmada görüp kendisinden izin alarak ithâl ettiğimiz ve arkadaşımıza minnet borcumuzu ödemek için onun adını verdiğimiz Karol hedefi, Tirendâz’ın ülkemizde getirdiği parkur yarışmalarında görülerek diğer yarışmalarda da yer almaya devam etti.

Karol’da okçu yerdeki bir şema ve üzerine numaralandırılarak çizilen ayak basış şekilleri ile her atışta farklı bir ayak basışına zorlanıyordu. Böylece okçu her atış için hedefe göre farklı bir pozisyonda konuşlanıyordu hatta ters eliyle atış yapmak zorunda kalıyordu.

Karol üzerinde numaralandırılmış farklı noktalara geçiliyor ve her ayak pozisyonundan birer ok atılıyordu. Toplam altı ok atılan istasyonda her isabet 5 puan değerindeydi.

Bu hedefte bir ara nereye döneceğimi şaşırarak halk oyunları oynar gibi ileri geri kendi eksenimde dönmüş olsam da ters elle atış yapmayı Tirendâz müfredatında siyah bileklik seviyesinde öğrenmeye başladığımız için yarışmada da uygulayabildim.

Hızlı Gezleme: Yirmi saniye normal hayatta çok uzun bir süre gibi geliyor, ancak burada ne kadar kısa olduğunu Einstein’in Özel Görelilik Teorisi’nde deney faresi olmuş gibi yaşadık. İlk okta sakin başlayan okçunun son birkaç saniyede nasıl başka bir canlıya dönüştüğünü görmek de ayrıca eğlenceliydi. Ruhumuz makineli tüfek olmak isterken kaslarımız bazen Mauser 1890 gibi tek tek kurmayı gerektirebiliyordu. Kısacası, parkurun temposunu bir anda değiştiren istasyonlardan biriydi.

Okçuya 20 saniye veriliyor ve bu süre içerisinde atabildiği kadar ok atması isteniyordu. Hedefe ulaşan her ok 5 puan değerindeydi. Tirendâz müfredatında kırmızı bileklik seviyesinden itibaren öğretilen bu teknikte okları elimizde tutarak yaya hızlıca gezleyebildik ve yarışmada farklı bir duruş sergilemek bizi çok mutlu etti.

Bul Beni: Sağa sola sallanan ve önündeki bariyer sebebiyle sadece salınımının en sağda veya solda olduğu anda okçunun ancak görebildiği bir hedefti. Sporcu 20 saniye içinde üç ok atıyor ve hedefe ulaşan her ok 10 puan getiriyordu. Burada hedefi görmek ile hedefi vurabileceğiniz anda görmek arasında ciddi bir fark vardı. Bu hedefin benzerini Tirendâz üyelerinden Kürşad Karaağaç da kendi emekleriyle yaparak kulübümüze hediye ettiği için alışık olduğumuz bir bölümdü. Kendisine teşekkür ederiz.

Vur İnsin: Üç farklı hedefin her birine birer ok atılıyor, vurulan her hedef 10 puan kazandırıyordu. Vursak da hedefin inmesine gerek yoktu.

Çarkıfelek: Hedefi görünce stresimi azaltmak için “Mehmet Ali Beyyy, n’olur yardım edin!!” dediğimi hatırlıyorum. Bu kısımda bir merkezden radyal olarak çıkan kolların ucundaki beş ayrı hedef, merkezdeki bir motor ile dairesel bir dönüş yapıyordu. Her hedef için bir ok hakkı vardı ve her başarılı atış 6 puan değerindeydi.

Çark dönmeye devam ederken yayı kaldırıp doğru anı beklemek, hedef istediğiniz noktaya geldiğinde kirişi bırakmak gerekiyordu. Vurana araba hediye etmediler ama puan toplamak için çok eğlenceli bir hedefti.

Ali Baba’nın Küheylanı: Gerçek at olsa havuç rüşveti vererek daha az sallanması konusunda hayvanla anlaşabilirdik. Ancak burada okçu hareket eden bir at maketinin üzerine oturuyor ve atışlarını buradan yapıyordu. İki ayrı hedefe üçer ok olmak üzere toplam 6 ok atılıyor, her isabet 5 puan getiriyordu.
Denge Tahtası’nda olduğu gibi burada da platforma çıkarken yardım almak yasak değildi ancak okçu atışa başladıktan sonra atıcıya kimse yardım edemiyordu. Atlı okçuluk değil belki ama insanı birkaç saniyeliğine ona yaklaştıran eğlenceli bir denemeydi.

Küp: Asılı durumdaki küp biçimindeki hedefe toplam 3 ok atılıyordu. Küp atışlar sırasında hareket etmeye devam ettiği için zorluk giderek artıyordu. Hedefin hareketini durdurup tekrar başlamak yerine, değişen ritme ayak uydurmak gerekiyordu. Her başarılı atış 10 puan değerindeydi.

Ve İki Sürpriz Hedef:

Yarışma öncesinde paylaşılan hedef kartlarında parkurdaki hedeflerin büyük bölümü açıklanmıştı. Ancak iki hedef özellikle gizli bırakılmış ve kartlarda soru işaretiyle gösterilmişti. Bence bu da parkurun ruhuna uygundu. Çünkü yarışmanın büyük bölümü zaten alıştığınız şeyi kusursuz şekilde tekrar etmekten çok, karşınıza çıkan yeni probleme kısa sürede çözüm üretmek üzerine kuruluydu. Bir hedefte denge, bir diğerinde hız, başka bir hedefte hareket veya alışılmadık bir atış pozisyonu… Yirmi istasyonun sonunda sadece kolunuz değil, zihniniz de yoruluyordu.

Mavi Toplar: Parkurun sürpriz hedeflerinden biriydi. Grup lideri bir borunun içine mavi topu atıyor, top borudan yuvarlanarak çıktığında topu vurmak için çok az mesafeniz ve vaktiniz kalıyordu. Buradaki zorluk topun borunun içinden ne zaman çıkacağını bilememeniz ve yayı gererek beklemenizden kaynaklanıyordu. 54 librelik yayı çektikten sonra mavi topları beklerken “Sen Gelmez Oldun” şarkısını söylediğimi hatırlıyorum, hatta belki o da bana “Bir Gece Ansızın Gelebilirim” şarkısını söylemiştir. Bence yarışmanın en özgün hedefiydi.

Güzel ve Çirkin: Estetik algısının kişiye göre değişemeyeceğini gösteren bir hedefti. Hedefin karşısına geçtiğimde “Güzel, Çirkin’i sevmiş; biz niye ok atıyoruz? Kız meseleyi çözmüş, organizasyon kabullenememiş.” diye düşündüm. Ayrıca âşıkların arasına girmeyi uygun bulmasam da “Çirkin” diye tanımlanan ama hikâyede kalbi güzel abimizi delik deşik etmek zorunda kaldım. Bu hedefi diğerlerinden ayıran kural ise “Güzel”i vurunca -2 puan almanızdı.

Günün Sonunda Puanlar

Orman parkuru tamamlandığında sıra sonuçlara geldi. Tirendâz adına Büyük Erkekler kategorisindeki en yüksek puanı Kerem Ağacıkoğlu aldı. Kerem, 256 puanla 105 kişi arasından 17. sırada yarışı tamamladı.

Hakan Kasapoğlu 228 puanla 33., Abdülaziz Kutay 207 puanla 47., Uygar Yazanoğlu 168 puanla 69., Yuşa Yenice 164 puanla 72., Gürkan Karahan 148 puanla 84. ve Tuğrul Tahsin Coşkun 141 puanla 87. oldu.

Büyük Kadınlar kategorisinde ise Tirendâz adına en yüksek puanı Hilâl Can elde etti. Hilâl, 180 puanla 15. sırayı aldı. Cansu Önder 146 puanla 27., Gökçe Kızıltaş ise 136 puanla 34. sırada yarışı tamamladı.

Tabii ki puan cetveline baktıktan sonra aşağıdaki konuşmalar başlıyor:

“Şu hedefte bir ok daha girseydi…”

“Denge tahtasında ne sallandık…”

“Uçan ördeğe az kalmıştı…”

Günün sonunda herkesin birkaç tane “az daha”sı vardı.

Zaten yarışmaların en kalıcı kısmı da çoğu zaman onlar oluyor.

Tirendâz Takımı

Orman parkuru sonuçları ertesi gün yapılacak takım yarışmasının kadrosunu da belirledi. Takım yarışması katılımcılardan oluşturulan üçer kişilik takımlarla 50 metrede puta hedefine her sette kişi başı 9 ok ve 5 set şeklinde düzenlendi. Merkez halka 2, halkanın kalan bölümleri 1 puan değerindeydi. Kurallara göre orman parkurunda kulübün en yüksek puanını alan üç sporcusu birinci takımı oluşturuyordu.

Kerem Ağacıkoğlu katılamadığı için yerine Hilâl Can takıma katıldı ve Tirendâz’ın takımını Hakan Kasapoğlu, Abdülaziz Kutay ve Hilâl Can oluşturdu. Yarışma sonucunda Tirendâz takım sıralamasında 9. sırada yer aldı. En yüksek puana sahip ilk sekiz takım sonraki tura geçiyordu. Bizim için takım mücadelesi bu aşamada sona erdi.

Yarışmanın programı kulüp yetkilileri müsabakasıyla devam etti ve üç günlük Harmancık macerası pazar günü gerçekleştirilen ödül töreniyle tamamlandı.

Harmancık’tan Geriye Kalan

Bursalı Şücâ Orman Parkurunu yalnızca puanlarla anlatmak biraz haksızlık olur. Üç günün sonunda akılda kalan şeyler çoğu zaman sonuç listesindeki rakamların çok ötesinde. Cuma gecesi aynı masanın etrafında yapılan sohbet, sabah çadırdan çıktığınızda yüzünüze çarpan serin hava, Tirendâz formasını giyip yayı elinize aldığınız o ilk an, ormanın içindeki bir sonraki hedefe doğru yürürken yanınızdaki insanlarla ettiğiniz muhabbet…

Kaçırdığınız oka birlikte üzülmek, güzel bir atıştan sonra başka bir kulüpten hiç tanımadığınız bir okçunun sizi tebrik etmesi… Bir de tabii akşam kamp alanına dönünce herkesin kendi hikâyesini anlatması. Bir yarışmayı güzel yapan şey sanırım biraz da bu.

Bursalı Şücâ’nın yüzyıllar önce yay gerdiği topraklarda bugün Türkiye’nin dört bir yanından gelen okçuların aynı tutkuyla bir araya gelmesi, geçmişle bugün arasında kıymetli bir bağ kuruyor.

Bu kıymetli ortamı bizlere sundukları için başta organizasyonu gerçekleştiren Sipahi Atlı ve Geleneksel Okçuluk Spor Kulübü’nden Ahmet Beltan Yücel ve Gözde Talanay’a, Harmancık Belediyesi’ne, yarışma alanının hazırlanmasında emeği geçenlere, grup liderlerine ve parkuru birlikte paylaştığımız bütün kemankeşlere teşekkür ederiz.

Biz de Harmancık’tan İstanbul’a dönerken yanımıza yaylarımızı, oklarımızı ve kamp malzemelerimizi aldık. Ama bagajda görünmeyen birkaç şey daha vardı. Yeni hatıralar, anlatılacak onlarca hikâye ve önümüzdeki yarışmada telafi edilmek üzere bir sürü “az daha”.

Organizatörlerin kendi ifadelerinde de yarışmanın esas amacının yalnızca kürsü olmadığı; Bursalı Şücâ’nın memleketinde ok atmanın, yay germenin ve dostluğun keyfini yaşamak olduğu özellikle belirtilmişti. Bir sonraki yarışmada yine aynı niyetle görüşmek üzere…